Wat de vrijmarkt ons niet kan verkopen – door Devon Zwierenberg
Over een paar dagen kleurt Alkmaar weer oranje. De kraampjes verschijnen op de Paardenmarkt en het Canadaplein, er klinkt muziek door de Langestraat en overal rennen kinderen met kleedjes vol speelgoed dat een nieuw thuis zoekt. Koningsdag, het feest dat heel Nederland even verbindt. En als je goed kijkt, zie je in Alkmaar en haar dorpen iets bijzonders: een traditie die al generaties lang leeft.
Wie hier is opgegroeid, draagt die herinneringen met zich mee. Koninginnedag, dertig april. De straten in Overdie en Alkmaar-Noord dagenlang van tevoren versierd met oranje vlaggetjes van gevel tot gevel. Zaklopen op het schoolplein, koekhappen in de straat,spijkerpoepen bij de buurtvereniging. In De Rijp stond het hele dorp op zijn kop. In Koedijk draaide de buurman het rad van fortuin. En bij het gemeentehuis zong iedereen samen, of je nu kon zingen of niet.
Dat is de kracht van zo’n feest. Het gaat niet om de datum op de kalender of de naam boven het programma, van Juliana naar Beatrix naar Willem-Alexander. Het gaat om wat mensen er samen van maken. De buurtvereniging die al weken bezig is. De vrijwilliger die oranje tompoucen snijdt voor het hele plein. De opa die zijn kleinkinderen leert hoe je een goede prijs vraagt op de vrijmarkt. Dat zijn geen grote dingen, maar het zijn wel de dingen die een gemeenschap maken.
En precies daar zit de parallel met iets waar ik me hard voor maak: immaterieel erfgoed. We kennen dat begrip van de Kaasmarkt, van Alkmaars Ontzet, van het Kaasdragers Gilde. Tradities die terecht beschermd worden. Maar immaterieel erfgoed zit ook in het kleinere. In de Gondelvaart in Koedijk, het Midwinterfeest in Graft-De Rijp, de traditie van Kaeskoppenstad. En ja, ook in Koningsdag. In de manier waarop wij dat hier vieren, met elkaar, in onze eigen straten en dorpen.
Het mooie is: dit erfgoed leeft. Het is niet iets achter glas in een museum. Het wordt elk jaar opnieuw gemaakt door mensen die er tijd en energie in steken. Door verenigingen, door buurten, door vrijwilligers die soms met steeds minder handen steeds meer moeten doen. Die mensen verdienen waardering en ondersteuning. Want zolang zij er zijn, blijven onze tradities niet alleen bestaan, ze groeien mee met de tijd.
Dus geniet dit jaar van Koningsdag. Dans op het plein, koop die tweedehands vaas, zing mee. Maar besef ook even dat wat je om je heen ziet meer is dan een feestje. Het is levend erfgoed. Van ons allemaal.
Fijne Koningsdag, Alkmaar. Vier het samen.
Devon Zwierenberg
voorzitter van Status Quo Alkmaar
