Wat betekent de energielabelplicht voor monumenteigenaren?
De energielabelplicht voor gebouwen gaat veranderen. Waar monumenten tot nu toe waren uitgezonderd, komt daar per 29 mei 2026 een einde aan. Monumenteigenaren krijgen dan – net als andere woningeigenaren – te maken met een verplicht energielabel bij verkoop en in sommige gevallen bij verhuur. Wat dat precies betekent, legt Renéé Korver-Michan, adjunct-directeur van Monumentenwacht Noord-Holland, uit.
Uitzondering voor monumenten vervalt
Sinds 2015 is een energielabel verplicht voor bijna alle gebouwen in Nederland. Monumenten en religieuze gebouwen vormden daarop een uitzondering.
Per 29 mei 2026 vervalt die uitzondering voor monumenten. Alleen kerken blijven uitgezonderd. Nederland volgt hiermee Europees beleid.
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed werkt nog aan de precieze uitwerking, maar duidelijk is al wel:
- bij verkoop van een monument is vanaf die datum een energielabel verplicht;
- bij verhuur geldt de plicht bij nieuwe huurcontracten of bij wijzigingen in bestaande contracten.
Energielabel en monument: ervaring is belangrijk
Voor het aanvragen van een energielabel is een EP-adviseur nodig. In principe mag iedere gecertificeerde EP-adviseur een label afgeven, maar ervaring met monumenten is volgens Monumentenwacht Noord-Holland sterk aan te raden.
Bij het label hoort namelijk een lijst met beknopte verduurzamingstips. Niet alle standaardmaatregelen zijn geschikt voor monumentale panden: sommige isolatie-oplossingen kunnen bijvoorbeeld vochtproblemen veroorzaken of de monumentale waarden aantasten. Een adviseur met monumentkennis kijkt daar kritischer naar.
DuMo-advies versus energielabel
Een veelgestelde vraag is wat het verschil is tussen een DuMo-advies en een energielabel.
- Een energielabel beschrijft de huidige situatie: isolatie, installaties, glas en afmetingen van het pand. Het label geeft een inschatting van het energieverbruik en bevat globale verbeterpunten. Het gebruik van het pand wordt niet meegenomen.
- Een DuMo-advies (Duurzaam Monument) kijkt juist naar de mogelijkheden om het pand te verduurzamen. Eerst worden de opties in kaart gebracht, daarna worden samen met de eigenaar maatregelen gekozen en verder uitgewerkt. Daarbij wordt ook rekening gehouden met het gedrag van de gebruiker – een belangrijke factor bij energieverbruik.
Verduurzamen voor een beter label?
Duurzaamheidsmaatregelen kunnen het energielabel verbeteren, maar wat een “goed” label is, verschilt per eigenaar. Het hoogste label, A++++, is niet voor ieder pand haalbaar en zeker niet voor ieder monument. Belangrijk is dat maatregelen passen bij het gebouw en zorgvuldig worden uitgevoerd.
Wanneer is een energielabel nodig?
Een energielabel voor een monument is straks:
- verplicht bij verkoop van de woning;
- verplicht bij verhuur wanneer er een nieuw contract wordt afgesloten of een bestaand contract wijzigt.
Een label geldt per woning en niet voor een heel complex tegelijk. Verenigingen van Eigenaren kunnen dus niet volstaan met één label voor het hele gebouw.
Advies aan monumenteigenaren
Monumentenwacht raadt eigenaren aan om:
- altijd eerst een offerte op te vragen;
- na te gaan of de EP-adviseur ervaring met monumenten heeft;
- eventueel contact op te nemen met de Monumentenwacht in de eigen provincie.
Het opstellen van een energielabel voor een monument kost vaak meer tijd, maar een zorgvuldige aanpak kan ook een beter label opleveren. Bij panden die in de verkoop gaan, kan tegelijkertijd een verkoopkeuring worden uitgevoerd.
Kosten en toekomst
Een vaste prijs is lastig te geven. Monumentenwacht rekent met tarieven per m² en die verschillen per pand. Voor grotere gebouwen wordt in overleg een aangepaste prijs gemaakt. Op dit moment zijn er nog geen subsidies specifiek voor het laten opstellen van een energielabel voor monumentale panden, maar toekomstige regelingen worden niet uitgesloten.
Nog niet alle Monumentenwachten beschikken over een eigen EP-adviseur. De verschillende provinciale organisaties werken echter samen en kunnen specialisten onderling inzetten. Die samenwerking is volgens Monumentenwacht Noord-Holland juist de kracht van de organisatie.
Bron:
Wat betekent de energielabelplicht voor monumenten? – Monumenten.nl
