Vroege Hollandse asperges: waarom begint het seizoen steeds eerder?
Het seizoen van de Hollandse witte asperge, ook wel het witte goud genoemd, lijkt elk jaar vroeger te starten. Waar vroeger rond 1 mei de eerste stengels uit de volle grond werden gestoken, liggen er nu in sommige jaren al half maart asperges steekklaar. Hoe kan dat?
Van wachten naar versnellen
Asperges groeien onder de grond. Zodra de bodem warm genoeg is, komt de groei op gang en kan de teler steken. Vroeger was het vooral een kwestie van aspergebedden aanleggen en wachten tot de natuur het werk deed. Tegenwoordig helpen telers de natuur een handje met technieken die de temperatuur van de bedden verhogen.
Een warm bed met zwart folie
Een veelgebruikte methode is het afdekken van de aspergebedden met zwart, UV-bestendig plasticfolie. Dit folie heeft twee belangrijke effecten:
- Het houdt zonnewarmte beter vast, waardoor de grond sneller opwarmt en de asperges eerder gaan groeien.
- Het laat geen licht door. Dat is belangrijk, want zonder licht blijven asperges wit. Krijgt een asperge wel zonlicht, dan verkleurt hij eerst violet en daarna groen.
Een praktisch voordeel voor de teler is dat het afdekken ook meer controle geeft over het moment van steken.
Plastic plus: tunnels en extra vervroeging
Bij folie alleen blijft het vaak niet. Om nog meer warmte vast te houden, zetten telers regelmatig boogvormige minitunnels van plastic over de bedden. Die werken als een kleine kas: de zon verwarmt de lucht onder het plastic en die warmte blijft langer hangen.
Wie nog eerder wil starten, kan gebruikmaken van blaastunnels. Dat zijn lage, brede tunnels van dik kunststof die door een ventilator continu met lucht worden gevuld, zodat ze bol blijven staan. Ook hier is de zon de belangrijkste warmtebron.
En als de zon niet genoeg doet? Dan kunnen ingegraven verwarmingsslangen uitkomst bieden. Daarmee wordt de bodem kunstmatig verwarmd en kan de groei verder worden versneld.
Eerder wel, langer niet
Hoewel deze technieken het seizoen naar voren kunnen halen, verlengen telers het seizoen meestal niet. Traditioneel stopt de oogst op 24 juni, Sint-Jansdag. Dat is niet alleen traditie, maar ook noodzakelijk: na die datum moet de plant de tijd krijgen om via het loof voedingsstoffen terug te sturen naar de wortels. Zo blijft de plant sterk en is de teler het jaar erop weer verzekerd van een goede oogst.
Asperges en herkomst: een jonge traditie in Nederland
Asperges zijn al sinds de oudheid geliefd, maar de Nederlandse aspergecultuur is jonger dan veel mensen denken. De teelt kreeg vooral vorm in de zuidelijke zandgebieden. De Brabantse Wal hoort tot de oudste aspergegebieden van Nederland; in Huijbergen is al in 1685 sprake van de aankoop van een aspergemes. Later verschoof het zwaartepunt naar Noord-Limburg, terwijl Bergen op Zoom historisch een kerngebied bleef.
Conclusie
Dat de Hollandse witte asperge steeds eerder op tafel kan staan, komt dus vooral door moderne vervroegingstechnieken. Door folie, tunnels en soms zelfs bodemverwarming warmt de grond sneller op en komt de groei eerder op gang. Maar hoe vroeg het seizoen ook begint: rond 24 juni is het meestal klaar, zodat de plant kan herstellen voor het volgende jaar.
