Trots – Jos Keijsper

Ieder jaar zo rond eind september, begin oktober komt Leiden weer in het landelijke nieuws als Geuzenstad. Oh, wat waren ze dapper toen op 3 oktober in 1574 de Spanjaarden de stad belegerden en de watergeuzen de dijken doorbraken om de stad te ontzetten. Goh, hoe kwamen ze op het idee?

Nou, omdat de Spanjaarden een jaar eerder al uit Alkmaar werden verjaagd. Op 18 september 1573 was er een grote aanval van de Spanjaarden. De Alkmaarders hielden dapper stand door vanaf de stadswallen de Spanjaarden te bestoken met kokend teer en brandende takkenbossen. Van kazen smelten hadden ze toen nog niet gehoord. Op 23 september 1573 werden uiteindelijk de dijken doorgestoken, waardoor Spaanse troepen in de modder bleven steken. Het keerpunt van de strijd tegen de Spanjaarden kwam op 8 oktober 1573 toen Don Frederik zijn leger terugtrok. Dus pas een jaar later deden de Leidenaren hetzelfde, maar de moed en heldendaden van de Alkmaarders worden nooit belicht in het nieuws. Ik blijf dus vol trots tegen iedereen die het wil horen en over Leiden begint te zeggen, dat bij Alkmaar de Victorie begon.
Bovenstaand historisch besef had ik vroeger nog niet. Wat ik mij nog wel kan herinneren, is dat de scholen en winkels in Alkmaar dicht gingen en dat er op 8 oktober feest was in de stad. Voor de basisschoolleerlingen werden er op de Kanaalkade allemaal spelletjes georganiseerd. Echte oudhollandse spelletjes zoals spijkerpoepen, touwtrekken en zaklopen. Bloedfanatiek waren we. Daarna met een beker limonade naar de optocht kijken.
Tijdens mijn studietijd in Nijmegen ging ik altijd op 8 oktober naar Alkmaar. Pas op 9 of 10 oktober keerde ik weer terug, en vertelde over de optocht en het feest. Niemand begreep er iets, want het was toch Leiden die de Spanjaarden versloegen. Weer vertelde ik als trotse Alkmaarder over onze prachtige stad. Het Ontzetfeest verbindt ook de Alkmaarders want ga op 8 oktober maar eens een rondje lopen door de stad. Zo vlak voor ‘de grote optocht’ staat de hele binnenstad vol met mensen. Mijn dag begint altijd op het Ritsevoort. Tot enkele jaren geleden was ik altijd als eerste van de vriendengroep in de stad en hield, onder het genot van een biertje, een tafeltje bezet bij het Gulden Vlies of de Vestibule. Deze namen staan bij de senioren uit onze stad natuurlijk in het geheugen gegrift. Maar goed, toen de rest van de groep arriveerde keek ik al vaak met mijn linkeroog in mijn rechterbroekzak. Levensgevaarlijk als de grote MacDonalds vrachtwagen dwars door de stad reed om te laden en te lossen. Dat gebeurt gelukkig niet meer.
Inmiddels nadert 8 oktober en kunnen we straks weer zwaaien en roepen naar de vrolijk uitgedoste stadsgenoten op de praalwagens. Daarna vat je weer een pils en sta je midden op straat met Jan en alleman te kletsen. In het stedelied wordt ook beschreven: “Wie heeft van Alkmaar niet gehoord? Van ‘t strijden aan de Friese poort. Van Alkmaar de Victorie. Dat leert g’ uit ‘s Lands Historie: Van Alkmaar de Victorie”.
Proost!!

Jos Keijsper