Tien dingen die je nog niet wist over Koningsdag

Koningsdag voelt alsof ‘ie er altijd al was: oranje tompoucen, vrijmarkt, muziek, biertjes en overal mensen met kroon-diademen uit de feestwinkel. Maar achter dat feest zit verrassend veel geschiedenis (en een paar slimme zetten). Dit zijn 10 dingen die je waarschijnlijk nog niet wist.

  1. Koningsdag begon ooit als Prinsessedag
    In 1885 werd de verjaardag van prinses Wilhelmina (toen 5 jaar) gevierd in Utrecht. Dat idee sloeg aan en groeide uit tot een nationale feestdag.
  2. Koninginnedag bestond meer dan 100 jaar
    Van 1890 tot 2013 had Nederland alleen maar koninginnen. Daarom vierden we al die tijd Koninginnedag. Pas sinds Willem-Alexander is het officieel Koningsdag.
  3. De vrijmarkt werd (ook) bedacht om protesten te verminderen
    Na onrust rond het huwelijk van Beatrix en Claus waren Koninginnedagen soms behoorlijk gespannen. Amsterdam organiseerde in 1971 de vrijmarkt in het centrum, waardoor protesten minder ruimte kregen. En toen bleek: iedereen vond die markt eigenlijk fantastisch.
  4. Nederland had ooit een andere nationale feestdag: Waterloodag
    Lang vóór Koningsdag was 18 juni (de Slag bij Waterloo) een nationale feestdag. Maar echt uitbundig werd het niet gevierd, en in 1940 werd die feestdag officieel afgeschaft.
  5. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Koninginnedag verboden
    In Nederland mocht je het niet vieren. Oranje dragen? Verboden. De vlag uithangen? Ook niet. Toch werd het in het geheim wel gedaan — juist omdat het zo’n symbool van saamhorigheid was.
  6. Beatrix vierde het niet op haar eigen verjaardag
    Beatrix is jarig op 31 januari, maar ze hield Koninginnedag op 30 april: de verjaardag van haar moeder Juliana. En eerlijk: eind januari buiten feestvieren is ook gewoon… fris.
  7. Koningsdag is niet altijd op 27 april
    Meestal wel, want dat is de verjaardag van Willem-Alexander. Maar als 27 april op een zondag valt, schuift Koningsdag naar zaterdag (dat is officieel zo vastgelegd).
  8. Koningsnacht is geen officiële feestdag
    Maar in veel steden voelt het inmiddels wél zo: de avond ervoor is vaak al één groot feest met muziek, drukte en volle terrassen.
  9. Oranje is geen officiële kleur van de Nederlandse vlag
    Toch is het dé kleur van het koningshuis (Huis van Oranje-Nassau). Daarom zie je op Koningsdag meer oranje dan rood-wit-blauw.
  10. De traditie verandert steeds mee met de tijd
    Van kinderfeest (Prinsessedag) naar nationale feestdag, van Koninginnedag naar Koningsdag — en van “netjes zwaaien” naar een dag waarop vrijmarkt, festival en buurtfeest door elkaar lopen.
Foto: Nationaal Archief: Koningin Juliana nam jaarlijks een defilé af op Paleis Soestdijk (hier in 1960)

Bron: