Ontnuchterend – Natasja van der Woude

Het doet me denken aan een afscheid dat ik nooit zal vergeten.

Hij was een bekende verschijning in het dorp. Een man die een respectabele leeftijd bereikte en uiteindelijk overleed in het zorgcentrum. Voor zijn opbaring zouden we hem overbrengen naar het afscheidshuis. Een bijzondere plek, want het stond op de grond waar ooit zijn geboortehuis had gestaan. Alsof het leven daar, na een lange reis, weer even terugkeerde naar het begin.

De familie had er een warme plek van gemaakt. Elke dag om klokslag vijf uur werd er een biertje geopend. Een ritueel dat hij na zijn pensionering had ontwikkeld. Soms schoof de buurman daarbij aan, soms zijn broer. Dan werd de dag doorgenomen, de wereld besproken en het leven gevierd. Tijdens de opbaring werd die traditie voortgezet.

Op maandagmiddag zouden wij hem vanuit het zorgcentrum naar het afscheidshuis brengen. Slechts een paar honderd meter verderop. De route hadden we zorgvuldig gecontroleerd. Geen botsauto’s, geen oliebollenkraam en geen andere kermisattracties die de doorgang zouden belemmeren.

Waar we geen rekening mee hadden gehouden, was de jeugd.

De betreffende maandag stond namelijk bekend als “deunen”: de dag waarop het feest al om acht uur ’s ochtends losbarst. Tegen de middag waren sommige feestvierders bepaald niet meer nuchter te noemen.

Toen wij met de rouwstoet naderden, zagen we een groep luid zingende jongeren aankomen. Heel even vroeg ik me af hoe dit zou gaan verlopen.

Maar wat er vervolgens gebeurde, raakte iedereen die erbij was.

De jongens die nog redelijk nuchter waren, brachten hun vrienden tot stilte. Petten gingen af. Shirts werden aan- en rechtgetrokken. Zonder dat iemand iets hoefde te vragen, vormden ze een erehaag. De muziek verstomde, het gezang stopte en muisstil lieten ze hem passeren.

Een man uit hun dorp. Een man die velen van hen waarschijnlijk al hun hele leven kenden.

Bij het afscheidshuis schoten zes nuchtere mannen zonder veel woorden te hulp en tilden hem naar binnen. Rustig, respectvol en vanzelfsprekend.

De familie keek er ontroerd naar. Dit was niet te plannen. Niet te organiseren. Niet te regisseren. Soms ontstaan de mooiste momenten juist wanneer niemand ze heeft bedacht.

Juist op een dag die vooral bekendstaat om bier, muziek en feestgedruis, liet een groep jongeren zien wat respect betekent en wat een gemeenschap werkelijk is.