Noord-Hollandse kermissen – door Geoffrey Put

Elk gehucht, dorp of stad heeft zo’n jaarlijks evenement. Variërend van slechts ’n draaimolen en ’n schiettent op ’n dorpspleintje, tot grote landelijk bekende kermissen zoals Tilburg, Hoorn en Alkmaar.

Befaamde dorpse kermissen in West-Friesland en de kop van Noord-Holland zijn o.a. Warmenhuizen, ’t Zand, Wervershoof, Venhuizen, Oosterblokker, Midwoud, Zuid-Scharwoude, Uitgeest, ‘de Polderse kermis’ van Anna Paulowna en voorheen ook Limmen en Akersloot.

Vaak heeft ’n dorp maar één café of ’n feesttent. Of beide natuurlijk! Maar de horeca is altijd wel het kloppend hart van elke kermis. Want waar de jeugd uiteraard op de kermis zelf is te vinden, zoeken de volwassenen het vertier in het café. Vaak treden er dan ook artiesten of bandjes op.

Bekende Noord-Hollandse kermisbands zijn Shoreline (wie heeft ze niet eens gezien), Sesam, Flair, Jukebox, Paradise en Giga. Of duo’s als de Wico’s, duo Kruisstra, Harmony, duo Ab Glas, Kees & Ko en natuurlijk het legendarische Trio Tjoe & Jeroen. En zangers als Henk Naber, Bernard Karsten, Tom Haver, Henk Naber, Jeffrey Lind en ook Monique Smit.

Veelal wordt er ook nog meer georganiseerd rond de kermis, zoals draverijen, kortebaanwedstrijden, wielerkoersen (kermiskoersen), zomerspelen of ’n tandemrace.

Maar vooral dus in de zomermaanden zijn de meeste kermissen te vinden in de Kop van Noord-Holland en West-Friesland. En dat wordt overal uitbundig gevierd. Sommige kermissen waren voorheen berucht en werden de ramen van het café dichtgespijkerd met houten schotten, want er gebeurde nog wel eens wat. Oude vetes en drank he…

Maar vandaag de dag zijn de dorpse kermissen vaak één grote reünie van (oud)dorpsgenoten en is het ’n gezellig samenzijn. Kermisborrels in tuinen beginnen meestal ’s morgens al. Na ’n stevig ontbijt natuurlijk!

In veel boerendorpjes bestaat de kermis soms uit enkele attracties. Maar zoals gezegd, draait het om de dorpskroeg. Meestal 3 of 4 dagen lang feest, van vroeg in de middag tot de late uurtjes. Bekend is ook vaak de traditionele ‘eerste deun’. Dat betekent je wekker zetten, want je wilt niet te laat het café binnenkomen natuurlijk. Maandagochtend 9 uur het eerste biertje… Het kan allemaal op de Noord-Hollandse kermissen. Dan is de tankwagen van de brouwerij gelukkig al langs geweest!

Zelf heb ik jarenlang in de feesttent naast de Coco-bar in Warmenhuizen gewerkt tijdens de beroemde kermis. Dan tapten we in 3 dagen tijd 270 vaten bier leeg. Die stonden voorgekoeld in ’n grote schuur, die elke dag werd aangevuld, met ’n immense airco erin. Achter elkaar gekoppeld, zodat we door konden blijven tappen. Mannetje erbij om de hele dag vaten te verwisselen. Mooie tijden, 40 uur werken in 3 dagen.

Gaaf moment was dat tijdens ’n optreden van Peter Beense de bierbekers zo van de bar afvlogen, vanwege het hossen in de overvolle tent op de houten vlonders. Bijna 20 jaar gedaan, dus dan kon je het halve dorp ondertussen wel kennen. En in al die tijd maar één knokpartij meegemaakt. Meestal werd het onderling gelijk de kiem in gesmoord, en met twee bier in je handen is het lastig slaan he…

Naast ‘Warmentuut’ en ‘Zuip-Scharwoude’ is kermis Volendam natuurlijk ook legendarisch! Zoveel cafés op de dijk aan de haven en in het dorp zelf, en allemaal ramvol. En dan al het volk op straat nog. Stonden er voorheen speciale kermisbeunen op de dijk, grote overkapte terrasconstructies, deze zijn nu verboden vanwege de doorstroom door te veel drukte. Jammer, maar begrijpelijk.

Maandag gaan veel plaatselijke kermisgangers in groepen verkleed, vaak met ’n lokaal actueel thema. Dinsdag staat dan de traditionele klederdracht centraal.

Wat carnaval is voor het zuiden, is kermis voor de Noord-Hollanders, zeker in de kleinere gemeenten. Eén groot feest dus.

Er zijn genoeg pareltjes in onze provincie, en dan met name in de Kop en West-Friesland!

Heb je er zin in gekregen? Veel plezier met het zwieren en zwaaien dan. Op de kermis of in de kroeg!