Liefde laat zich niet vangen in vijf talen – Arjen Houterman en Judith Flapper

De vijf liefdestalen. Je hebt er vast al eens van gehoord. Misschien heb je zelfs de test gedaan. Volgens dit model heeft ieder mens een primaire manier om liefde uit te drukken of te ontvangen: Woorden van bevestiging, quality time, cadeaus, dienstbaarheid of lichamelijke aanraking.

Veel mensen herkennen zichzelf erin. De één voelt zich gezien door aandacht en mooie gesprekken, terwijl de ander vooral warmte ervaart door een arm om de schouder of praktische hulp. Het model kan helpen om daar woorden aan te geven en gesprekken op gang te brengen. En toch plaatsen wij er ook vraagtekens bij.

Niet omdat we denken dat mensen geen voorkeuren hebben. Die hebben we allemaal. Maar zodra je jouw voorkeuren presenteert als jouw vaste ‘liefdestaal’, ontstaat ook het risico dat je jezelf ermee gaat identificeren. En dat je je er dus in vastzet.

“Ik ben nu eenmaal iemand van quality time.”
“Mijn partner spreekt mijn taal niet.”
“Als jij van mij houdt, moet je dit doen.”

Vervullen van persoonlijke behoeften
Onbedoeld kan liefde zo iets worden wat vooral draait om het vervullen van persoonlijke behoeften. Terwijl liefde, zoals wij het zien, veel groter is en altijd in beweging.

Wij hebben de test zelf ook gedaan en scoorden op alle talen hoog, behalve op dienstbaarheid. In onze mensbenadering is dat logisch. Dienstbaarheid komt meestal voort uit behoeften die horen bij je aangeleerde eigenschappen, die wij drijfveren noemen. Als je bijvoorbeeld dienstbaar bent om gezien te worden of om lief gevonden te worden, dan ben je vooral bezig met voorzien in je persoonlijke behoeften. En dat is iets anders dan het uitdrukken van je pure (onvoorwaardelijke) liefde.

Opvallend was ook de opmerking na afloop van de test. Het was eigenlijk een tip voor het geval er in de uitslag weinig verschil zou zitten tussen de verschillende talen. Dan kon je de test nogmaals doen met andere ogen, voor een meer eenduidige uitkomst.

Maar waarom zou het feit dat je op verschillende talen even hoog scoort, betekenen dat je niet de juiste uitkomst hebt? Je zou ook kunnen zeggen dat het juist rijk is als jij jouw liefde blijkbaar op verschillende manieren kunt uitdrukken. Dat je niet afhankelijk bent van één specifieke vorm.

Reageren vanuit verwachtingen
Wij  krijgen regelmatig stellen aan tafel die elkaar niet meer goed verstaan. Niet omdat ze niet van elkaar houden, maar omdat ze allebei vanuit hun eigen binnenwereld reageren. Vanuit verwachtingen, oude pijn, beschermingsmechanismen of aangeleerde patronen.

Wij noemen dat geen verschillende liefdestalen. Wij zien gewoon twee mensen die ieder een eigen manier hebben ontwikkeld om zich veilig, gezien of gewaardeerd te voelen. Maar dat is iets anders dan liefde, die altijd puur en onvoorwaardelijk is.

Veel van die voorkeuren en behoeften ontstaan niet vanuit wie je werkelijk bent, maar vanuit wat je onderweg bent gaan missen of waar je behoefte aan hebt gekregen. Volgens onze mensbenadering komen ze dus niet voort uit jouw persoonlijke missie hier op aarde, maar uit je (aangeleerde) drijfveren. We hebben allemaal behoefte aan erkenning en waardering. Maar als je voortdurend bevestigende woorden vraagt, zoek je misschien niet alleen liefde, maar ook zekerheid. En word je vooral geraakt door dienstbaarheid? Dan kan het zijn dat je geleerd hebt dat je liefde moet verdienen door hard voor elkaar te werken en je dus eigenlijk een beetje op te offeren. Dat is allemaal heel menselijk.

We hebben allemaal onze patronen
We hebben allemaal onze aangeleerde eigenschappen en patronen. Maar het maakt wel verschil hoe je ernaar kijkt. Als we die voorkeuren verheffen tot vaste identiteiten, dan plaatsen we niet alleen onszelf in een hokje, we maken de liefde ook veel smaller dan ze kanzijn. Je herkent dan vooral die dingen die passen binnen het vertrouwde kader, terwijl liefde in feite oneindig is. Die laat zich juist vaak zien buiten onze verwachtingen om.

Soms voel je de liefde in een mooi gesprek. Dan weer in het samen stil zijn. Soms ervaar je het in praktische zorg voor de ander. En soms in het ruimte geven aan elkaar. Soms ook in eerlijk durven zeggen wat je op je hart hebt. En soms simpelweg in echte aandachtige aanwezigheid.

Een gezamenlijke taal
Wij hebben het in de relatiecoaching vaak over het ontwikkelen van een gezamenlijke taal. Maar dan bedoelen we niet een taal die bestaat uit een aantal vaste categorieën. Wij hebben het over een levende taal die je samen laat ontstaan. Een taal waarin je niet alleen leert hoe je liefde geeft, maar ook hoe je werkelijk luistert. Naar jezelf, naar de ander en naar wat er tussen jullie gebeurt.

Want uiteindelijk draait liefde niet zozeer om de vraag of de ander jouw taal wel spreekt. Maar veel meer om de vraag of je bereid bent elkaar werkelijk te ontmoeten.
Dan ontstaat een unieke taal die zich blijft ontwikkelen en verrijken. Het begin van iets wat geen test kan meten.

Arjen Houterman en Judith Flapper – Allesinbalans.nu

FB: Alles in Balans.NU
Insta: @allesinbalans