Kranslegging

De ceremonie wordt ingeleid met een korte toespraak. Daarna volgt het toneelstuk, met bekende historische figuren zoals Willem van Oranje, koning Filips II, de Watergeuzen en de stadstimmerman met de beroemde brief in de polsstok. Aansluitend leggen de burgemeester, de kinderburgemeester en de voorzitter van de 8 October Vereeniging gezamenlijk een krans bij het standbeeld van Victoria. De plechtigheid wordt afgesloten met het zingen van het Stedelied.

Historische context
De kranslegging is een traditie die teruggaat tot 1876, het jaar waarin het monument van de godin Victoria werd onthuld. Tot 1986 werd op deze plek ook de Ontzetrede uitgesproken; die vindt tegenwoordig plaats in de Grote Kerk. Het Victoriepark blijft daarmee een vaste, betekenisvolle plek in de aanloop naar Alkmaar Ontzet.

Jong talent op het podium
Sinds 2001 voeren leerlingen van de Adelbertusschool jaarlijks een historisch toneelstuk op van ongeveer twintig minuten. De regie en muzikale begeleiding zijn in handen van leerkracht Rick Barnaart van Bergen.

Gedichtenwedstrijd voor scholieren
Leerlingen uit de bovenbouw van Alkmaarse basisscholen doen ieder jaar mee aan de gedichtenwedstrijd rond het thema Alkmaar Ontzet. Het onderwerp mag breed worden opgevat: van optochten en maaltijden tot persoonlijke herinneringen en historische gebeurtenissen.

De winnende dichter draagt het gedicht voor tijdens de plechtigheid in het Victoriepark. Het gedicht wordt daarnaast gepubliceerd op de Alkmaar Ontzet-pagina van het Alkmaars Nieuwsblad.