Een dag vol eerste keren: mijn avontuur rond de gemeenteraadsverkiezingen – door Júne van der Ende

De gemeenteraadsverkiezingen. Mocht dat woord je totaal niets zeggen: waar heb je de afgelopen weken gezeten? Heel Nederland leek er namelijk vol van, maar toch wist een opvallend aantal mensen, inclusief ikzelf, eigenlijk niet zo goed wat die verkiezingen nu precies inhielden. Geen zorgen, ik ga jullie niet vermoeien met politiek-inhoudelijke zaken, maar wél ga ik jullie meenemen in de gebeurtenissen op de dag van de verkiezingen. Want voor mij was het een drukke dag die vol ‘eerste’ ervaringen zat. Zo presenteerde ik voor het eerst een radioshow die ging over de gemeenteraadsverkiezingen, mocht ik voor het eerst in Utrecht stemmen en besteedde ik de avond eraan om voor het eerst in mijn leven stemmen te tellen.

Maar laat ik beginnen bij het begin: samen met drie andere journalistiekstudenten van de Hogeschool Utrecht stortte ik me wekenlang op het organiseren van de radiouitzending. We regelden gasten (of probeerden dat), bedachten interviewvragen en knutselden een draaiboek in elkaar. Normaal gesproken maak je zo’n productie met een team van minstens tien man. Wij waren met z’n vieren. Daarom kozen we voor een radiouitzending. Lekker overzichtelijk, dachten we. Gewoon vier studenten, drie weken voorbereiding en een beetje optimisme. Wat kon er misgaan?
Nou, best veel dus. Pas in week twee, van de drie, hadden we eindelijk een tijdschema. Op een whiteboard tekenden we hoe onze uitzending eruit zou moeten zien. We hadden een debat op de planning staan tussen twee politieke partijen in Utrecht en meerdere experts die aan het woord kwamen. Toen kwam de volgende uitdaging: gasten regelen. Na eindeloos bellen en mailen kregen we drie bevestigingen. We misten helaas nog iemand die ons meer achtergrondinformatie kon bieden over de verkiezingen en iemand van een landelijke partij uit Utrecht die wilde deelnemen aan het debat. Dus besloten we maar gewoon op pad te gaan… Zo ben ik naar verschillende evenementen geweest van de landelijke partij die wij graag in de uitzending wilden hebben. Ondanks het feit dat ik mij persoonlijk niet bij deze partij thuis voel, heb ik wel wijn gedronken op spreekavonden en met iedereen gekletst alsof ik wist waar ze het overhadden. Het kwam dus eigenlijk neer op heel veel bluffen, maar goed, dan krijg je ook wat, want ik had een gast geregeld die lid was van een partij die wél wilde meedoen met het debat. Trots, vermoeid en met een hoofd vol politieke praatjes stapte ik weer op de bus richting huis. Oké, vier van de vijf gasten waren nu geregeld. Voor de laatste gast zijn we een universiteitsgebouw in Utrecht binnengelopen en hebben we aan de balie gevraagd waar de bestuurs- en organisatiewetenschapsstudenten zich bevonden. Toevallig waren die studenten op dat moment in het gebouw aan het borrelen. Na twee trappen omhoog te zijn gelopen, vielen wij heel asociaal de borrel binnen en duurde het niet lang voordat we een student hadden overtuigd om mee te doen in de radioshow. Met nog minder dan een week voor de uitzending was de gastenlijst compleet!
Nu konden we beginnen met het inplannen van de voorgesprekjes. Dat zijn gesprekken die je met de gasten houdt voor de uitzending, met als doel dat je weet wat voor informatie de gasten te vertellen hebben en om te zorgen dat niemand wordt verrast tijdens de uitzending. Nadat ik twee dagen voor de show de hele dag bezig was geweest met voorgesprekjes, liep mijn hoofd over. Precies op dat moment trilde mijn telefoon met een berichtje: de man van de landelijke politieke partij meldde zich af voor het radiodebat. Dé persoon voor wie ik zo’n moeite had gedaan om hem in de uitzending te krijgen, kwam niet meer. Dat was even slikken, maar veel tijd om te balen was er niet. De uitzending was al over twee dagen en nu misten we iemand voor het debat, het grootste onderdeel van onze productie. Paniek! Na nog meer rondbellen, mailen, zoeken en stressen vonden we gelukkig iemand anders van dezelfde partij die wel wilde langskomen. Toen was het dan eindelijk zover: de dag van de radio-uitzending brak aan.
Om 7 uur ’s ochtends schrok ik wakker van mijn alarm. Na een heerlijke warme douche en een snel ontbijtje ben ik naar school gegaan. Vastberaden om niet te laat te komen, wat wel mijn gewoonlijke ritueel is, kwam ik als een van de eersten aan in het gebouw. De uitzending zelf vloog voorbij. En wat was het leuk om te doen! Terwijl ik in de studio zat en gasten interviewde, voelde ik me professioneel. Natuurlijk waren er altijd dingetjes die beter konden: zo zat een gast 20 seconden voordat wij live gingen nog rustig een boterhammetje te eten en heeft regie het eerste gedeelte van de uitzending niet opgenomen, waardoor we het eerste interview helaas niet konden terugluisteren. Maar over het algemeen was het een zeer geslaagde eerste radiouitzending en dat mag natuurlijk gevierd worden.
De zon lachte ons toe en de terrassen waren al goed gevuld. Maar voordat wij zelf een plekje innamen op een terrasje, moesten een vriendin en ik nog stemmen. Dus liepen we het postkantoor binnen, leverde ik mijn stempas in en liep ik vervolgens een hokje in. Nadat ik de lijst had uitgevouwen, een bolletje rood had gekleurd en met moeite de verkiezingslijst weer in elkaar had gevouwen, had ook ik voor het eerst in Utrecht gestemd. Toen we eenmaal een plekje op het terras hadden bemachtigd, bestelden mijn vrienden en ik een cocktail en hadden we de tijd om heerlijk na te genieten. Een aantal cocktails en een hoop geklets verder begon de avond al aan te breken. Als echte studenten zijn we gestopt bij McDonald’s, voordat we allemaal weer onze eigen weg naar huis namen.
Eenmaal thuis aangekomen had ik 10 minuten om mij even snel om te kleden en het toilet schoon te maken, want hoe professioneel ik me ook voelde tijdens het presenteren van de radiouitzending, ik was nog steeds onderdeel van een studentenhuis en had ook ik een huistaakje dat af moest. Na het schrobben en poetsen ben ik snel weer op de bus gestapt om terug te keren naar Neude.
Om 9 uur ’s avonds liep ik dezelfde stemlocatie binnen als waar ik voorheen in de middag zelf mijn stem had uitgebracht, maar nu stapte ik binnen als vrijwilliger. Samen met een vriendinnetje van mijn studie waren wij die avond de jongste vrijwilligers op Neude die stemmen gingen tellen. Twee vrouwen die rond de 40 waren en duidelijk familie waren van een van de oudere mannen, legden zorgvuldig verschillende bordjes met de getallen 1 t/m 20 op de grond. Het leek net een ‘crime scene’ met die genummerde bordjes op de vloer, maar het systeem was duidelijk. Twee mensen vouwden stembiljetten uit terwijl twee andere mensen de stembiljetten per lijst sorteerden en bij het juiste bordje op de grond legden. Mijn vriendin en ik waren de zogenaamde ‘lopers’; onze taak was dus om met alle stembiljetten heen en weer te rennen. Dat klinkt misschien heel makkelijk, maar er waren zoveel stembiljetten: het leek maar niet op te houden. Nadat alle biljetten per lijst gesorteerd waren, moesten we nog de biljetten zelf één voor één tellen. Alle vrijwilligers namen dit werk erg serieus, want niemand wilde al het werk overdoen en nogmaals moeten tellen. Door de nauwkeurigheid van iedereen waren we rond half elf al klaar met het tellen van de stembiljetten. De ‘oude’ mannen die elk jaar samen dit vrijwilligerswerk op zich nemen waren heel blij met de extra hulp. Zelfs zo blij dat ze ons al het overgebleven eten en drinken meegaven, ‘want ja, we zijn studenten’. Toen we de mannen hadden bedankt voor de leuke avond liepen mijn vriendin en ik naar buiten. ‘Zo, nu zijn we weer een ervaring rijker’, lachten we naar elkaar.
De klok sloeg middernacht, ik lag in mijn bed en keek terug op een geslaagde dag. Tussen het presenteren, stemmen, schoonmaken en tellen door besefte ik vooral dit: politiek is veel meer dan alleen maar gezeik vanuit Den Haag, het nieuws of rare memes over politici. De politiek brengt ook mensen bij elkaar, zoals tijdens het tellen van de stemmen. Alle vrijwilligers die elk jaar samenkomen om van een op het oog ‘saai’ werkje toch een leuke avond te maken, zijn daar een sprekend voorbeeld van. En de volgende keer, als iemand het heeft over de gemeenteraadsverkiezingen, weet ik tenminste wat het inhoudt. En niet alleen dat, ik heb er ook nog een goed verhaal over te vertellen.
Júne van der Ende