Leidinggeven is mensenwerk
Afgelopen periode heb ik onafhankelijk van elkaar met twee van onze jonge talenten een gesprekje gehad aan de keukentafel over situationeel leiderschap. Beiden net begonnen aan een nieuwe functie als manager in onze winkels. Welke stijlen zet je wanneer in, maar ook wat brengt dit model je, en hoe pas je deze toe in de praktijk.
Tijdens het gesprekje dat begon met de vraag, ‘hoe gaat het met je’, ontspon spontaan deze sessie. Over het gegeven dat je, ondanks dat je al jaren in dezelfde branche werkzaam bent, in een nieuwe functie toch echt veel taakonvolwassenheid, dus het niet weten, tegenkomt bij zowel je medewerkers als bij jezelf als leidinggevende. Veelal zit er schaamte op, zo van ‘dat ik dit nu niet weet’, en meer van dit soort afwijzingen die ons brein graag voor ons verzint.
Beide collega’s hebben een retailopleiding afgerond, maar over het wanneer inzetten van welke stijlen tastten ze compleet in het duister. Sterker nog, ze wisten beide niet van het bestaan. Door middel van pepernoten die op de kantinetafel stonden, heb ik ze meegenomen.
Wat is situationeel leiderschap, even een klein stukje theorie:
Situationeel leiderschap gaat over het inzetten van de juiste leiderschapsstijl op het juiste moment bij de juiste persoon. Het is echter niet zo dat leiderschap in iedere situatie hetzelfde kan worden toegepast voor succes. Leidinggeven is mensenwerk en dat maakt het uitdagend, gaaf, maar tegelijkertijd ook weleens pittig.
Welke fasen onderscheiden zich:
• S1. Leiden: veel sturing door de leidinggevende en weinig ondersteuning.
• S2. Begeleiden: veel sturing door de leidinggevende en veel ondersteuning.
• S3. Steunen: weinig sturing door de leidinggevende en veel ondersteuning.
• S4. Delegeren: weinig sturing door de leidinggevende en weinig ondersteuning.
In de jaren dat ik met mijn eigen leiderschapsstijlen stoeide, had ik altijd modellen als dit op mijn bureau liggen. Dit hielp mij om bewustwording te houden op het lopende opleidingsproces van zowel mijzelf als dat van mijn medewerkers. Want ook ik snapte er soms niks van.
Uitdagingen die in de oude functie appeltje-eitje waren, kunnen in een nieuwe context ingewikkeld lijken. Totdat je even uit een lopende situatie en de drukte van de dagelijkse werkzaamheden stapt, en de herkenning weer ziet. Dan zie je dat je collega net even wat extra ondersteuning op basisniveau nodig heeft. Of dat jij zelf net even de hulpvraag mag stellen om verder te komen. Deze carrousel van het inzetten van de diverse stijlen gaat je gehele carrière door, of in ieder geval zolang je jezelf toestaat om door te groeien in je eigen ontwikkeling.
Verandering geeft weerstand, en soms onstuimig gedrag. Weet dat je gewoon je rug recht mag houden, zacht mag blijven naar jezelf en als laatste: hulp vragen is geen zwakte maar een kracht.
En onze jonge managers, zij zijn een stukje theorie rijker en stoeien nu om deze stijlen ingebed te laten worden in hun eigen leiderschap. En ja, ook dit gaat met vallen en opstaan. En dan is het toch leuk als je terugkrijgt dat de ‘pepernotensessie’, zoals deze nu vanuit hun mond benoemd wordt, regelmatig steun geeft.
Monique Ravenstijn
Eigenaar Jumbo Monique