De kunst van vriendelijk nee zeggen – Arjen Houterman en Judith Flapper

Een onderwerp dat steeds weer terugkomt, zowel in de loopbaancoaching als bij coaching in de privésfeer, is de neiging van mensen om te snel ja te zeggen. We weten allemaal dat het belangrijk is om je grenzen aan te geven, maar hoe doe je dat zonder de ander voor het hoofd te stoten? Je zult niet de enige zijn die onbedoeld meerdere keren per dag zijn eigen grenzen overschrijdt. Door automatisch ja te zeggen als iemand je iets vraagt, ook als je van binnen eigenlijk een nee voelt. Of als je gewoon het antwoord nog niet weet, en eigenlijk bedenktijd nodig hebt. Maar heb je eenmaal ja gezegd, dan heb je vaak het gevoel er niet meer onderuit te kunnen. Dus dan maak je er maar het beste van…

Op deze manier gaan veel mensen keer op keer over hun eigen grenzen. De meesten beseffen het wel, maar weten domweg niet wat ze eraan moeten doen. Vaker nee zeggen? Dat nemen ze zich wel voor, maar elke keer als er weer zo’n vraag komt, is het toch makkelijker om maar gewoon ja te zeggen. Met het vaste voornemen om de volgende keer voet bij stuk te houden, maar dan gebeurt helaas precies hetzelfde. Nee zeggen, voelt een beetje als iemand een klap in het gezicht geven en dat wil je niet. Dus je zegt ja en je ziet wel hoe je het oplost…

Nooit meteen antwoorden
We zien veel mensen die zichzelf uithollen door op deze manier steeds opnieuw tegen zichzelf in te gaan; de laatste tijd zelfs meer dan ooit.
Toch is nee zeggen minder moeilijk dan je misschien denkt. Je kunt het namelijk doen in stapjes. En het allerbelangrijkste is dat je begint met bedenktijd. Dus NOOIT meer meteen je antwoord geven. Als je van jezelf weet dat je vaak te snel ja zegt, maak er dan een gewoonte van om, als iemand je iets vraagt, eerst om een denkpauze te vragen.

Er een nachtje over slapen
En dat hoeft zeker niet op een manier waarin al een mogelijke afwijzing doorklinkt (‘nou, dat weet ik nog niet hoor, want…’). Dat is helemaal niet nodig, want je wéét het immers nog niet. Je hebt gewoon bedenktijd nodig, maar de uitkomst ligt nog helemaal open.
Dus je kunt met een gerust hart zeggen: ‘Dat klinkt ontzettend leuk, ik ga in de agenda kijken of me dat gaat lukken en ik kom er morgen op terug.’ Of: ‘Oh, wat leuk! Mag ik er even een nachtje over slapen?’
En op je werk: ‘Ja, dat is zeker iets wat opgepakt moet worden. Ik ga kijken of (en wanneer) ik er ruimte voor kan maken en dan laat ik het weten.’

Voelen of je ruimte hebt
Vanaf het moment dat je op een vriendelijke manier om bedenktijd hebt gevraagd, kun je rustig nadenken, of liever navoelen, of jij inderdaad wel ruimte hebt voor het gevraagde. Of jouw ‘misschien’ uiteindelijk een nee wordt of toch een ja. Zeker als je er nog een nachtje tussen laat zitten, is het vaak niet moeilijk om tot het juiste antwoord te komen voor jezelf. En is dat antwoord nee, dan zeg je dat de volgende dag op dezelfde vriendelijke manier.

Vriendelijk nee zeggen
Zoiets als: ‘Ik heb even gekeken, maar jammer genoeg gaat het mij toch niet lukken, sorry als ik je teleurstel.’ Zit het probleem niet in de agenda maar in jouw gebrek aan energie op dat moment, dan kun je dat ook benoemen: ‘Ik merk dat ik op het ogenblik moet oppassen dat ik niet over mijn grenzen ga, vandaar dat ik om bedenktijd had gevraagd. En ik moet helaas aan mezelf bekennen dat dit aantrekkelijk is maar toch net even te veel op dit moment.’

Alle kans dat de ander zo’n vriendelijke nee veel beter oppakt dan jij had verwacht.
Doordat jij jezelf de rust hebt gegund om erover na te denken, heeft de ander namelijk ook de ruimte gekregen om zich erop in te stellen dat het antwoord ook nee kan zijn.
Wordt het toch een ja, dan is het een doordachte ja en voor allebei eigenlijk extra goed nieuws.

Je neemt jezelf serieus
Wordt het alsnog een nee, dan zal de ander zich waarschijnlijk niet zo snel gepasseerd voelen, want je hebt de persoon én de vraag wel serieus genomen door er serieus over na te denken. En, het belangrijkste van alles: je hebt jezelf serieus genomen. Dat is en blijft de sleutel naar een leven waarbij jij zelf aan het roer staat en niet iedereen in jouw omgeving die op een bepaald moment iets van je wil.

Arjen Houterman en Judith Flapper (Alles in Balans.NU)

FB: Alles in Balans.NU
Insta: @allesinbalans