Benzine duurder door hogere accijns: sinds 1 januari +5,6 cent per liter

Wie in 2026 de auto volgooit, merkt het meteen: de accijns op benzine is per 1 januari met 5,6 cent per liter verhoogd. Daarmee betaal je nu 84,5 cent accijns per liter benzine. Opvallend: dat is 2,1 cent meer dan begin 2022, vlak voor de energiecrisis.

Toch is de accijnskorting die tijdens de energiecrisis werd ingevoerd nog niet helemaal verdwenen. Zonder die korting zouden de accijnzen volgens de cijfers nog 15,5 cent per liter hoger liggen.

Automatische indexatie: “accijns stijgt mee met inflatie”
Volgens ANWB-woordvoerder Jasmijn Dielesen komt de stijging mede doordat Nederland als enige land in Europa de accijnzen indexeert. “Daardoor stijgen de brandstofaccijns automatisch met de inflatie. Dus zelfs als de overheid de accijnzen niet extra verhoogt, gaan ze omhoog door automatische indexatie.”

De afgelopen 2,5 jaar hadden de accijnzen eigenlijk automatisch mee moeten stijgen met de inflatie, maar die verhogingen zijn destijds verwerkt in de accijnskorting. In totaal hadden de accijnzen per 1 januari volgens deze berekening zelfs met 21 cent per liter omhoog gemoeten.

Korting ingevoerd tijdens energiecrisis
Na de Russische inval in Oekraïne in februari 2022 schoten energie- en brandstofprijzen wereldwijd omhoog. Om tanken betaalbaar te houden, voerde de regering in april 2022 een korting in op de benzineaccijns. Daardoor daalde de accijns toen met 17,3 cent naar 65,1 cent per liter. Omdat over de benzineprijs inclusief accijns ook btw wordt geheven, was het effect aan de pomp nog groter: in 2022 daalden benzineprijzen door de korting met ruim 20 cent per liter.

Halverwege 2023 werd een deel van de korting al teruggedraaid. In juli gingen de accijnzen op benzine met 13,8 cent omhoog naar 78,9 cent per liter, wat door het btw-effect neerkwam op ongeveer 17 cent prijsstijging aan de pomp.

Waarom niet volledig terugdraaien?
Oorspronkelijk was het plan om de accijnskorting dit jaar te behouden, maar dat zou de schatkist 1,7 miljard euro schelen. Na Prinsjesdag werd besloten de korting toch deels af te bouwen. Naast benzine steeg ook de accijns op diesel (+3,5 cent) en lpg (+1,5 cent). Dit levert de staat naar verwachting 448 miljoen euro extra accijnsopbrengsten op.

Volgens hoogleraar Arjan Lejour (Tilburg University) is er maatschappelijke weerstand, omdat brandstof in Nederland al duur is. Ook wordt gekeken naar prijsverschillen met buurlanden, omdat hogere accijnzen kunnen zorgen dat meer mensen over de grens gaan tanken.

Groot prijsverschil met België
Door de verhoging in januari is het gemiddelde prijsverschil tussen Nederland en België opgelopen van 36 cent eind vorig jaar naar 47 cent per liter nu. Directeur Erik de Vries van brancheorganisatie NOVE ziet dat terug in het tankgedrag: “Recent onderzoek laat zien dat al zo’n 13 procent van alle tankbeurten in het buitenland plaatsvinden. Daar hebben vooral tankstations in de grensstreek last van.”

Tegelijkertijd is de hoeveelheid benzine die in Nederland wordt getankt het afgelopen jaar met 6 procent gedaald. Dat komt volgens De Vries niet alleen door tanken over de grens, maar ook door de groei van het aantal elektrische auto’s.

Bronnen: NU.nl, CBS, Rijksoverheid.