Alkmaarse raad kritisch over externe adviesbureaus: “Aanzienlijke kosten”
Rapporten, rapporten, rapporten. Het beleid van de overheid leunt in belangrijke mate op onderzoeken door externe bureaus — een wereld op zichzelf. Ook in Alkmaar worden onderwerpen geregeld eerst door een adviesbureau uitgezocht voordat er knopen worden doorgehakt. Maar dat kost de gemeente wel veel geld.
De kritiek op externe adviesbureaus en consultants klinkt niet alleen landelijk, maar ook lokaal. De fracties van CDA, VVD, D66 en Status Quo vinden dat er iets moet veranderen. Er liggen twee moties klaar die het college oproepen om externe inhuur in brede zin te beperken, en het inschakelen van adviesbureaus in het bijzonder.
Volgens de partijen zijn de uitgaven de afgelopen jaren flink opgelopen. Het aandeel externe inhuur lag in de periode 2023–2025 gemiddeld op 17 procent van de totale salaris- en inhuurkosten — bijna een vijfde. En dat vinden zij te veel.
De bezwaren gaan volgens de vier partijen verder dan alleen geld. Veel externe inhuur zou ook de eigen organisatie verzwakken, omdat er minder wordt geïnvesteerd in deskundigheid binnen de gemeente zelf. Binnen de gemeentelijke organisatie is volgens hen juist veel kennis en ervaring aanwezig. Investeren in de ontwikkeling van eigen medewerkers zou leiden tot een sterkere, zelfstandige en toekomstbestendige organisatie.
Dat er zoveel wordt uitbesteed, vinden de partijen opvallend. Beleidsontwikkeling is volgens hen in de basis een kerntaak van de gemeentelijke organisatie en zou niet zomaar buiten de deur moeten worden gelegd.
Natuurlijk kan een onderwerp zo specialistisch zijn dat externe expertise nodig is. Maar dat mag volgens de partijen niet de standaard worden. Ze vragen het college daarom om de externe inhuur goed in kaart te brengen en de uitgaven eraan vanaf 2027 terug te dringen.
“We verzoeken het college om als norm te hanteren dat beleid in beginsel door eigen ambtenaren wordt ontwikkeld en externe bureaus uitsluitend worden ingezet wanneer specialistische kennis of capaciteit aantoonbaar ontbreekt.”
