Alkmaar in beeld met Teun Jansen

Elke week nemen we je mee terug in de tijd met Teun Jansen, bekend van de Facebookgroep “Je bent een Alkmaarder als…”. Teun koppelt oude Alkmaarse foto’s aan korte, levendige verhalen vol herkenning en kleine weetjes. Zo komen geliefde straten, iconische winkels en verdwenen tradities weer tot leven.

Over Teun
Maak kennis met Teun Jansen (geb. 14-11-1954), Alkmaarder in hart en nieren. Zijn stamboom aan vaderskant reikt tot 1740 en bleef al die generaties in Alkmaar; zelfs een voorouder ligt bij de Grote Kerk begraven. Aan moederskant komt opa uit Waarland, maar dreef een groentezaak op Koorstraat 5—recht tegenover diezelfde kerk. Teun groeide vanaf 1954 op in Alkmaar en kent de stad tot in haar poriën.

Na zijn vervroegd pensioen kwam Teun in contact met Jesse van Dijl, beheerder van de beeldbank van het Regionaal Archief Alkmaar (R.A.A.). Op verzoek dook hij in de bevrijdingsfoto’s van Alkmaarder Piet Bosman—zowel de collectie bij het R.A.A. als die bij het NIOD—en hielp hij beelden te duiden. Ook de glasplatencollectie van de beeldbank nam hij onder handen. Helemaal op vrijwillige basis, vanuit huis, met af en toe een pauze: “fantastisch om te doen!” Met 118.561 foto’s in de beeldbank is er genoeg voor vele avonduren speurwerk.

Wat Teun het mooist vindt: hoe oude foto’s en verhalen je blik op de stad veranderen. Als je door Alkmaar loopt, zie je ineens andere lagen—een verrijking, zegt hij. Naast zijn historische speurwerk helpt hij dinsdagavond in het Taalcafé aan de Wognumsebuurt Oekraïners met de Nederlandse taal.

Deze week: Oprichtingsjaren van GEMMA: Van Alkmaar tot het verzet

Drie leden van de Amsterdamsche Vrouwelijke Studenten Vereeniging besloten in 1939 een nieuw dispuut op te richten, met de naam: GEMMA. Bestuursleden van het eerste uur waren Nel Luyting, Annie van Calsum en Jopie of Jo Schaft, die na 1945 vooral bekend werd als Hannie Schaft, het meisje met het rode haar.

Zeven meisjes meldden zich aan als lid, onder wie de Alkmaarse Mien Hekket.

Hier zien we de studenten tijdens het oprichtingsweekend van 7–9 september 1940 voor het Victoriabeeld in Alkmaar staan, onder hen de Alkmaarse Mien Hekket (1921–2008). Hannie Schaft staat in het midden.

Het bijschrift bij de foto heeft het over het Vrijheidsbeeld in plaats van het Victoriabeeld. Je kunt dat zien als provocatie richting de Duitse bezetters of als verzetsdaad van de groep.

Het dispuut bleek aan het eind van de oorlog in 1945 vijf leden verloren te hebben: Lies Dammers, Sonja Frenk, Doortje Korijn, Phine Kits van Heijningen en Hannie Schaft. Hannie Schaft zat vanaf het voorjaar van 1942 in het verzet en werd op 21 maart 1945 opgepakt en vervolgens op 17 april 1945, achttien dagen voor de bevrijding, gefusilleerd in de duinen bij Overveen.

Met Teuns verhalen en bijbehorende foto’s halen we deze stukjes Alkmaarse historie even terug naar het nu.