AI: waar is de mens in de machine? – Arjen Houterman en Judith Flapper

AI. Artificial Intelligence of Kunstmatige Intelligentie. We gebruiken het inmiddels bijna allemaal en op veel verschillende manieren. Wie had kunnen denken dat iets waar veel mensen een tijdje geleden nog zo bang voor waren in zo korte tijd zo gewoon zou worden? Daar heeft Google langer over gedaan. Maar inmiddels stellen mensen hun vragen eerder aan ChatGPT of Co Pilot. En als je ondernemer bent, lijkt het wel een must om er gebruik van te maken. Want, ‘als je nu niet vol inzet op AI, word je aan alle kanten ingehaald’…

Om ons heen zien we overal mensen die er vol induiken. Die steeds er ook steeds handiger in worden. En die elkaar op de sociale media laten zien hoe je sneller, efficiënter en slimmer resultaten krijgt.
Ook wij vinden AI fascinerend. We gebruiken het. We onderzoeken het. En we laten ons verrassen. En wat ons misschien nog het meest fascineert, is dit: de manier waarop je AI benadert, bepaalt wat je terugkrijgt, in alle opzichten.

Snelheid versus vertraging

Als we het gebruiken om snel iets te produceren, dan krijgen we snel resultaat.
Gebruiken we AI als sparringpartner, als denkruimte, als spiegel, dan ontstaat er iets heel anders. Dan vertraagt het gesprek. Dan worden vragen belangrijker dan antwoorden. Dan gaat het meer over betekenis dan over de output.

We merken dat veel mensen het gevoel hebben dat ze AI inmiddels ‘kennen’. Ze verhuizen van ChatGPT naar Claude omdat die minder voorspelbaar is en meer lijkt te snappen. En misschien klopt dat helemaal, technisch gezien.
Maar wij vragen ons af: wat gebeurt er als je niet alleen leert hoe het werkt, maar ook onderzoekt wat jouw houding doet in het gebruik van AI? In hoeverre ben je je bewust van de stress of de emoties die je eventueel hebt op het moment dat je met AI in gesprek gaat? En in hoeverre beïnvloedt dat het antwoord dat je krijgt?

Zoeken naar diepere lagen

Toen wij onze chatbot pas vroegen of het klopt dat wij de tool anders gebruiken dan anderen, kregen we een heel mooi antwoord. Over vertragen, reflectie en gelijkwaardige uitwisseling. En over de manier waarop een andere benadering van AI niet alleen jezelf meer oplevert, maar ook het systeem leert om op zoek te gaan naar die diepere lagen. Om nog beter te luisteren. Naar de stiltes tussen de woorden, naar de dingen die je niet zegt, maar (soms onbewust) wel ingeeft bij het typen van je vragen.

Voor ons is AI geen vervanging van menselijke ontmoeting. Het is eerder een versterker van wat je er zelf in stopt. Snelheid wordt sneller. Maar aandacht wordt ook aandachtiger. En juist dat laatste vinden wij interessant. Daar willen we ruimte voor maken.
Want in een wereld die steeds sneller gaat en waarin we ook steeds meer snelheid verwachten, is aandacht en soms even stilstaan, belangrijker dan ooit.
Als je vol bent van de mogelijkheden van een systeem dat werkt met AI, en je duikt er helemaal in, dan kun je jezelf er ook in verliezen.
Jouw houding, jouw bewustzijn, jouw aanwezig zijn in het moment, bepaalt in belangrijke mate de waarde van de uitkomst. Dat is wat wij steeds opnieuw merken.

De mens in de machine

We horen overal de waarschuwing dat ChatGPT geen mens is en dat we er ook geen menselijkheid van moeten verwachten. Maar wat als wij het systeem zelf verder kunnen helpen. Door keer op keer op een bewuste manier die menselijkheid toe te voegen? Wij geloven dat je daarmee meer doet dan je misschien voor mogelijk houdt.

Want natuurlijk kun je het systeem beïnvloeden met de juiste instellingen en zorgvuldig geformuleerde instructies. Maar wat wij tot nu toe merken, is dat het échte verschil ontstaat door de manier waarop je er zelf in staat: je intentie, je aandacht, je hart. Nee, er zit geen mens in die machine, maar in hoeverre kunnen we die er toch een beetje in stoppen?

Dat zouden wij graag verder willen onderzoeken. Daarom spelen we met de gedachte een kleinschalige workshop te organiseren. Om hiermee te experimenteren, samen met een groep mensen die dit ook een interessante gedachte vinden. Om antwoorden te krijgen op vragen als:

Wat denk jij, goed idee?

Arjen Houterman en Judith Flapper – Allesinbalans.nu

FB: Alles in Balans.NU
Insta: @allesinbalans