1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, ACHT OKTOBER – door Geoffrey Put
Vanwege ’n heerlijke vakantie had ik gevraagd of mijn column ’n week opgeschoven kon worden, aangezien ik alles nog ouderwets op de p.c. doe. En die paste niet in het koffertje. Was geen probleem gelukkig, maar erbij werd gezegd dat deze editie ’n speciale was vanwege de komende Acht Oktober-viering. Of ik daar dan wellicht iets over kon schrijven? Natuurlijk, your wish is my comment! Althans, we gaan het proberen…
Duiken we gewoon even de geschiedenisboeken in he, want mijn geheugen gaat niet zover terug!
We hebben het namelijk over het jaar 1573, ten tijde van de Tachtigjarige Oorlog. Nederland was toen bezet door het Spaanse Leger. Dit was het Leger van Vlaanderen, toen één van de machtigste en best getrainde strijdkrachten van Europa. Dit koninklijke leger vocht namens de Spaanse koning om de opstand van Nederland de kop in te drukken.
Haarlem was veroverd en toen was Alkmaar aan de beurt. Je hebt het ongetwijfeld al eens gelezen, maar het blijft ’n mooi stukje historie!
Bij aankomst was het leger dus al verzwakt, omdat het 7 maanden had geduurd voordat Haarlem zich overgaf.
Alkmaar had in die tijd zo’n 9000 inwoners, en was dus belangrijk voor de Spanjaarden om te veroveren. Alkmaar werd geheel omsingeld door de vijand, waardoor de stad niet meer bevoorraad kon worden.
De grote Spaanse stormaanval werd door de Alkmaarders heldhaftig afgeslagen. Legeraanvoerder Willem van Oranje gaf opdracht de dijken rondom de stad te doorbreken, waardoor de Spaanse soldaten letterlijk tot hun middel in het water kwamen te staan. En werd er kokende teer vanaf de stadswallen gegooid naar de vijand.
Dit dwong het leger om op 8 october 1573, na zeven weken vechten, het beleg definitief op de breken. Het was de eerste keer dat ’n Hollandse stad de Spaanse belegering doorstond. Vandaar de welbekende kreet ‘Van Alkmaar de Victorie’.
’n Jaar later, op 3 oktober 1574, overwon ook Leiden de Spaanse aanvallen.
Het werd jaarlijks bescheiden gevierd, maar pas in 1862 werd de Ontzet Vereeninging opgericht, de voorloper van de huidige Acht October Vereniging.
In 1876 werd het Victoriebeeld onthuld in het Victoriepark. Aanvankelijk deden katholieken niet mee aan de feestelijkheden vanwege politieke en religieuze redenen, maar vanaf de jaren ’20 van de vorige eeuw werd het ’n feest voor alle gezindten van de stad.
Vanaf 1907 werden de feesten flink uitgebreid.
In 1973, tijdens de viering van 400 jaar Ontzet, kwam Hare Majesteit koningin Juliana de stad bezoeken.
Begin jaren ’30 begon ook de grote middagoptocht. Eerste jaren nog met historisch of ambachtelijk karakter, maar na de Tweede Wereldoorlog kwamen er diverse thema’s aan bod, zoals fantasie, sprookjes, televisieprogramma’s en vakantie landen.
De feestelijkheden van 2004 vormden de sluiting van de viering van ‘Alkmaar 750 jaar Stad’. Als grote slotmanifestatie was op de Drafbaan van het Sportpark 9 oktober ’n openluchtconcert van Alkmaars bekendste zanger Marco Borsato. Gekleed in ’n speciaal ontworpen Alkmaar-jasje zong Marco die avond met band de sterren van de hemel! Kadootje van de gemeente Alkmaar aan al haar inwoners.
Vaste onderdelen elk jaar zijn o.a. de kinderoptocht, lampionnenoptocht, kranslegging Victoriepark, zuurkoolmaaltijd, demonstraties hulpdiensten, waaronder politie, brandweer, ambulance en marine, kaasdragerwedstrijden voor de jeugd, receptie in de Grote Kerk, traktatie ouderen, kermis, kidspark Paardenmarkt, funpark Kanaalkade, muziek op Canadaplein en grote feesttent Waagplein.
En natuurlijk dé trekpleister van deze dagen, de Grote Middagoptocht door de stad. Dit evenement trekt elk jaar tienduizenden belangstellenden, en staat het publiek op sommige plekken rijen dik. Wat te denken van het Ritsevoort, waar de optocht de binnenstad inkomt.
Vooral bij restaurant Mooij, bij iedereen nog bekend als Het Gulden Vlies, is het ieder jaar ’n soort reunie, waar (oud)Alkmaarders elkaar, onder het genot van, ontmoeten. Maar de gezelligheid is in de gehele binnenstad hoor!
De middagoptocht is niet te vergelijken met de grote bloemencorso’s in het Westland en de carnavalsoptochten in het Zuiden van het land, maar juist dat kneuterige hoort bij Alkmaar! Het enthousiamse van alle vrijwilligers is ’n lust voor het oog.
Helaas worden de feestelijkheden niet meer afgesloten met ’n groot vuurwerkspektakel. Maar genoeg te beleven in ons sfeervolle stadje!
Wens alle Kaaskoppen én alle Buitenpoorters in ieder geval ’n hele gezellige Acht Oktober-viering!
Groeten, Geoffrey.
